Рубрика: Մաթեմատիկա, Տնային աշխատանք

Մաթեմատիկա 15.04.2018

Բանավոր հաշվարկ: Քննարկումներ:

Թեմա՝ Կոտորանկի կրճատում: Ընդհանուր հայտարարի բերելը:

Կոտորակների ընդհանուր հայտարարի բերելը

Եթե կոտորակների հայտարարները հավասար են, ապա ասում են, որ կոտորակներն ունեն ընդհանուր հայտարար:

Օգտվելով կոտորակների հիմնական հատկությունից՝ տրված կոտորակները կարելի է այնպես փոխել, որ դրանք ունենան հավասար հայտարարներ: Այդ դեպքում ասում են, որ կոտորակները բերվում են ընդհանուր հայտարարի:
Օրինակ՝
Եթե 3/4 կոտորակի համարիչն ու հայտարարը բազմապատկենք 3-ով, իսկ 5/6 կոտորակի համարիչն ու հայտարարը՝ 2-ով, ապա նրանք կբերվեն ընդհանուր հայտարարի, որը 12-ն է՝
3/4=(33)/(43)=9/12  և  5/6=(52)/(62)=10/12

Այն թիվը, որով պետք է բազմապատկել կոտորակի համարիչն ու հայտարարը, որպեսզի ստացվի նոր հայտարար, կոչվում է լրացուցիչ արտադրիչ:

Վերևի օրինակում 3/4-ի լրացուցիչ արտադրիչը 3-ն է, իսկ 5/6-ինը՝ 2-ը:

Այսպիսով՝ կոտորակները ընդհանուր հայտարարի բերելու համար պետք է կատարել հետևյալ քայլերը:

1. Գտնել տրված կոտորակների հայտարարների որևէ ընդհանուր բազմապատիկ, որն էլ կլինի ընդհանուր հայտարարը:
 
2. Գտնել յուրաքանչյուր կոտորակի լրացուցիչ արտադրիչը:
 
3. Յուրաքանչյուր կոտորակի համարիչն ու հայտարարը բազմապատկել իր լրացուցիչ արտադրիչով:
Օրինակ`

 3/42/9 և 5/18 կոտորակները բերենք ընդհանուր հայտարարի:

Ամենափոքր ընդհանուր հայտարարը 36-ն է: Գտնենք երեք կոտորակների լրացուցիչ արտադրիչները և դրանցով բազմապատկենք կոտորակների համարիչներն ու հայտարարները՝
 123

Առաջադրանք 1.

01
ա) 3, 2
բ) 2, 5
գ) 4, 3
դ) 10, 9
ե) 4, 2
զ) 13, 7
է) 5, 3
ը) 7, 6

Առաջադրանք 2.

12
ա) 6, 2, 3
բ) 12, 8, 6
գ) 130, 39, 30
դ) 2, 3, 6
ե) 15, 3, 5
զ) 4, 3, 6

Առաջադրանք 3.

13
ա) 24:2=12, 24:3=8
1/2=(1×12)/(2×12)=12/24,  2/3=(2×8)/(3×8)=16/24
12/24 և 16/24

բ) 24:2=12, 24:6=4
3/2=(3×12)/(2×12)=36/24,  5/6=(5×4)/(6×4)=20/24
36/24 և 20/24

գ) 24:12=2, 24:4=6
7/12=(7×2)/(12×2)=14/24,  9/4=(9×6)/4×6)=54/24
14/24 և 54/24

դ) 24:4=6, 24:6=4
3/4=(3×6)/(4×6)=18/24,  17/6=(17×4)/(6×4)=68/24
18/24 և 68/24

ե) 24:3=8, 24:12=2
7/3=(7×8)/(3×8)=56/24,  11/12=(11×2)/(12×2)=22/24
56/24 և 22/24

զ) 24:6=4, 24:3=8
13/6=(13×4)/(6×4)=52/24,  14/3=(14×8)/(3×8)=112/24
52/24 և 112/24

է) 24:8=3, 24:2=12
9/8=(9×3)/(8×3)=27/24,  9/2=(9×12)/(2×12)=108/24
27/24 և 108/24

ը) 24:12=2, 24:8=3
1/12=(1×2)/(12×2)=2/24,  5/8=(5×3)/(8×3)=15/24
2/24 և 15/24

Առաջադրանք 4.

03
ա) 121/11=(121:11)/(11:11)=11/1
բ) 169/26=(169:13)/(26:13)=13/2
գ) 85/15=(85:5)/(15:5)=17/3
դ) 6/106=(6:2)/(106:2)=3/53
ե) 24/15=(24:3)/(15:3)=8/5
զ) 72/108=(72:2)/(108:2)=36/54
է) 625/325=(625:5)/(325:5)=125/65
ը) 32/80=(32:2)/(80:2)=16/40
թ) 75/90=(75:5)/(90:5)=15/18
ժ) 245/275=(245:5)/(275:5)=49/55
ժա) 60/144=(60:2)/(144:2)=30/72
ժբ) 308/1024=(308:2)/(1024:2)=154/512

 

Реклама

Автор:

Բարև ձեզ, սիրելի երեխաներ, ես Լիլիթ Արևշատյանն եմ: Ես 11 տարեկան եմ1: Ես սիրում եմ երգել, պարել, խաղալ և ծանոթանալ նոր երեխաների հետ: Ես կարողանում եմ նկարել, գունավոր թղթերով աշխատել և մայրիկիս օգնել:

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s